Young Managers
مرکز مقالات علمی مدیریت 
پيوندهای روزانه

انسان در مسیر زندگی خود با انواع مسائل و مراحلی مواجه می شود که ناگزیر از تصمیم گیری است تصمیم گیری نقش گسترده ای در زندگی آدمی دارد. از تصمیم گیری های جزیی در امور کوچک گرفته ، تا تصمیم گیری های بسیار بزرگ و پراهمیت. 

تصمیم گیری ابزاری است که برای شکل دادن به آینده مثبت از آن استفاده می کنیم.


عوامل موثر در تصمیم گیری

1- شخصیت فرد

    اینکه فرد دارای چه شخصیتی در زمینه تصمیم گیری است آیا عجولانه تصمیم میگیرد یا با آرامش؟

2  - نوع مشکل

در مورد سهولت تصمیم گیری ، نوع مشکل نقش اساسی دارد . مشکلات کوچکتر معمولا خیلی راحتتر حل می شوند،چون تصمیم گیری در مورد آنها خیلی راحتتر صورت می گیرد . اما مشکلات پیچیده تر به لحاظ نیازی که به اطلاعات تخصصی تر دارند و اغلب چند جنبه مختلف زندگی فرد را شامل می شوند ، با روند کند تصمیم گیری مواجه هستند.

3- آشنایی با روال منطقی تصمیم گیری

تصمیم گیری همچون حل یک مسئله از مراحل منظمی تبعیت می کند. آشنایی فرد با روند تصمیم گیری منطقی احتمال موفقیت او را در تصمیم گیری افزایش خواهد داد . فرد با آگاهی از این که روال تصمیم گیری او درست است، با قدرت و اعتماد بیشتری عمل خواهد کردو خواهد توانست تمام جوانب قضیه را مورد بررسی و کنکاش قرار دهد.

 

4- عوامل محیطی

در نظر داشته باشید که عواملی دیگری نظیر دوستان ، ارزشهای موجود رسانه ها، مذهب ، فرهنگ ، بخت و اقبال و آرزوی والدین ممکن است بویژه بر روی نوجوانان بیشتر تاثیر بگذارد.

5- دانش و اطلاعات درباره مشکل یا موقعیت

هر چه فرد اطلاعات و آگاهیهای بیشتری در زمینه موضوع مورد تصمیم گیری داشته باشد، قدرت تصمیم گیری فرد بالاتر خواهد بود. آنچه که در اکثر موارد فرد را با شکست در تصمیم گیری اشتباه مواجه می سازد، نداشتن اطلاعات و تخصص کافی می باشد. به عنوان مثال مسئله تصمیم گیری در مورد انتخاب رشته تحصیلی نمونه ای از مواردی است که نیاز به داشتن اطلاعات از شرایط رشته ها دارد. اگر فرد شناخت کاملی از زمینه ای که رشته تحصیلی مورد نظر به آن می پردازد، نداشته باشد، به احتمال قوی انتخاب درستی که با زمینه علائق و استعدادهای او همخوانی داشته باشد، نخواهد داشت

6- اعتماد به نفس و قدرت تصمیم گیری:

افرادی که دارای اعتماد به نفس بالایی هستند ، از قدرت تصمیم گیری بالاتری برخوردار هستندو در شرایط بحرانی قادر به تصمیم گیری های مناسب می باشند. در حالی که افراد دارای اعتماد به نفس پائین ، اغلب در تصمیم گیریهای خود دچار مشکل هستند. آنها شاید برای امور  خیلی جزئی ، زمان خیلی زیادی صرف کنند تا تصمیم گیری لازم را انجام دهند

7- اهمیت موضوع

8- استقلال فکر

9- درک درست موقعیت ومشکل

10- مشورت با دیگران

11- خلاقیت

 

مهارت های پیش نیاز:

Ò    برای تصمیم گیری موثر مهارتهای زیر ضروری می باشند:

É    مهارتهای تفکر خلاق و انتقادی

É    مهارتهای حل مساله

É    مهارتهای جمع آوری اطلاعات

É    مهارتهای ارزیابی پیامدها

É    مهارتهای ارزشیابی اطلاعات

É    مهارتهای تجزیه و تحلیل برای بررسی خطرات احتمالی

روشها و سبکهای تصمیم گیری:

تصمیم گیری احساسی

1.      در این نوع تصمیم گیری فرد بر اساس احساسات خود نسبت به یک موقعیت یا مساله و نیز بر اساس پیش داوری های خود تصمیم گیری می کند.

تصمیم گیری اضطراری

1. فرد تحت تاثیر استرس تصمیم گیری به حدی مضطرب و برانگیخته می شود که (( کارآمدی )) تصمیم گیری وی کاهش می یابد

2. فرد نمی تواند اطلاعات مربوط را به میزان کافی در نظرگرفته و سبک و سنگین کند . نهایتاً برای فرار از فشار یکی از راهها را انتخاب می کند .

تصمیم گیری اجتنابی

این افراد تصمیم گیری را مرتب به تعویق می اندازند تا زمانی که مجبور شوند تصمیم گیری نمایند

تصمیم گیری آنی

فرد در یک لحظه و بدون تفکر زیاد تصمیم می گیرد . این افراد در مورد پیامدهای تصمیم های خود زیاد فکر نمی کنند

تصمیم گیری توسط دیگران

این قبیل افراد همیشه به کسی نیاز دارند تا برای آنان تصمیم بگیرد. برخی از این افراد به دلیل فرار از مسئولیت پذیری و ترس از شکست مسئولیت تصمیم های خود را به دیگران واگذار می کنند. به عبارت دیگر به دیگران اجازه می دهند در مورد آنان تصمیم بگیرند.

تصمیم گیری منطقی

این نوع تصمیم گیری براساس تجزیه و تحلیل موقعیت (مشکل ) بررسی مزایا و معایب راه های مختلف ، ارزیابی نقاط قوت و ضعف انتخاب های مختلف انجام می شود. تصمیم گیری پس از ارزیابی و بررسی تمام راه حل های ممکن بهترین روش تصمیم گیری است

مراحل تصمیم گیری منطقی

مرحله اول : مواجه شدن با تصمیم

در این مرحله چالش یا تصمیمی که با آن مواجه هستیم را مشخص کرده و به تعریف مسئله یا مشکل مورد نظر می پردازیم. در این مرحله می توان بر روی یک برگ کاغذ و در چند خط چالش موجود را یادداشت کرده و به بررسی آن پرداخت.

مرحله دوم : خلق حق انتخاب ها

در این مرحله با بررسی انتخاب های پیش رو به بررسی اطلاعات موجود درباره راه ها و گزینه های موجود می پردازیم. در این مرحله با آزاد گذاشتن فکر همه گزینه های احتمالی را یادداشت نمائیم و همچنین از نظریات مشورتی دیگران نیز بهره بگیریم.

مرحله سوم : ارزیابی پیامد پیش بینی شده حق انتخاب ها

در این مرحله تلاش می کنیم با استفاده از نیروی فکر و تخیل خود و همچنین نظرات دیگران به بررسی پی آمدهای مثبت و منفی هر کدام از انتخاب ها در مرحله قبلی بپردازیم

مرحله چهارم : طرح ریزی برای چگونگی اجرای تصمیم

1. بیان واضح اهداف و مشخص کردن چهارچوب زمانی

2. ریز کردن کارها

3. در نظر گرفتن راههای مختلف اجرای تصمیم

4. پیش بینی مشکلات و موانع

5. تشخیص منابع حمایت کننده

مرحله پنجم : اجرای تصمیم

در این مرحله تصمیم نهائی که در واقع بهترین گزینه از میان انتخابهای مرحله دوم می باشد اتخاذ شده و به مرحله اجرا گذاشته شده و چنانچه نتیجه تصمیم ما در کوتاه مدت مشخص گردد ، مورد ارزشیابی قرار می گیرد.

مرحله ششم: ارزیابی پیامدهای واقعی اجرای تصمیم         

•       پس از اجرای راه حل انتخاب شده باید ارزیابی شود که آیا راه حل مورد نظر موثر و رضایت بخش بوده یا خیر .

•        اگر راه انتخاب شده در رفع مشکل موفقیت آمیز بود چه بهتر و فرایند حل مسئله پایان می یابد در غیر این صورت باید مراحل حل مساله را مرور کنید و ببیند در کجا اشکال وجود داشته که به حل مشکل منجر نشد.

راهبردهای عملی برای افزایش قدرت تصمیم گیری:

1-    اعتماد به نفس داشته باشید . برای این کار پیروزی های قبلی خود را همواره مد نظر قرار دهید.

2-    علائم و ناراحتیهائی را که در قدرت تصمیم گیری دخالت می کنند، بشناسید و تلاش کنید آنها را رفع کنید.

3-    معلومات خود را افزایش بدهید.

4-    در حین تصمیم گیری ،تلاش کنید موضوع را از جنبه های مختلف بشناسید و به ابعاد مختلف آن پی ببرید.

5-    از افراد آشنا به موضوع حتما کمک بگیرید.

توصیه ها:

1- در تصمیم گیری بهتر است از مشورت با افراد آگاه، متخصص و با تجربه بهره بگیریم.

2- به عواملی که در تصمیم گیری با اهمیت هستند دقت کنیم. عواملی مثل اطلاعات موجود، محدودیت زمانی، پی آمدها، اطلاعات نادرست.

3- یکی از مهارتهای پیش نیاز برای تصمیم گیری خوب ، مهارت انتخاب هدف است. به عبارت دیگر فردی که اهداف کوتاه مدت و بلند مدت خود را در کلیه شئونات زندگی مشخص کرده باشد ، راحت تر و مناسبتر تصمیم می گیرد.

4- همانطور که گفته شد بهتر است در تصمیم گیری از مشورت دیگران بهره بگیریم. بنابراین پیش نیاز مطلوب دیگر این است که شخص ، بویژه نوجوانان از مهارتهای ارتباط بین فردی برخوردار باشند.

5- مطالعه زندگی نامه انسانهای موفق در عرصه علم ، ادب ، اقتصاد و غیره می تواند زمینه را برای تصمیم گیری های مناسب در آینده هموارتر سازد.

 

به طور کلی تصمیم گیری را می توان فرایندی چهار مرحله ای در نظر گرفت:

Ò    مرحله اول : مساله یا موقعیتی را که می خواهید درباره آن تصمیم بگیرید مشخص کنید.

Ò    مرحله دوم : همه راه حل های مساله یا موقعیت را در نظر بگیرید.

Ò    مرحله سوم : مزایا و معایب هرکدام از راه حل ها را مورد بررسی قرار دهید.

Ò    مرحله چهارم : تصمیم خود را بگیرید. هر راه حلی را که از مزایای بیشتر برخوردار بوده و معایب آن حداقل است و در آن شرایط زمانی و مکانی بهترین راه حل می باشد ، انتخاب کنید

[ ٢٢ بهمن ۱۳٩٠ ] [ ۱۱:۳٦ ‎ب.ظ ] [ حسین قهرمانزاده ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

وبلاگ گروهی اساتید و دانشجویان رشته مدیریت دولتی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب
موضوعات وب
RSS Feed